လရောင်လမ်း

သူနဲ႔ ေတြ႕တယ္။ ဒီတစ္ခါ ေတြ႕တာ အရင္တုန္းကလို ေတြ႕တာနဲ႔ မတူေတာ့ဘူး။ ကၽြန္ေတာ္က သူ႔ကိုေတြ႕တာ မဟုတ္ဘူး။ ကၽြန္ေတာ္နဲ႔ သူနဲ႔ကို ေဘးတစ္ေနရာရာက ျပန္ေတြ႕ရသလိုမ်ဳိးပဲ။ အထူးသျဖင့္ သူ႔မ်က္လံုးေတြနဲ႔ ကၽြန္ေတာ့္ကိုယ္ကိုယ္ ျပန္ေတြ႕ လိုက္ရသလိုမ်ဳိးပဲ။ ကၽြန္ေတာ့္ေၾကာင့္ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ရလဒ္ေတြကို သူ႔အေနနဲ႔ ျပန္ခံစားေနရ မိသလိုမ်ဳိးပဲ။ အဲဒီရလဒ္ေတြကို အရင္တုန္းက ကၽြန္ေတာ္ မေတြးခဲ့မိဘူး။ ကၽြန္ေတာ္ မသိခဲ့တဲ့ ရလဒ္တခ်ဳိ႕ ကၽြန္ေတာ့္ေၾကာင့္ ရွိခဲ့တယ္ဆိုတာ ဒီေန႔မွ ကၽြန္ေတာ္ သတိျပဳမိတယ္။ တခါတခါ ကၽြန္ေတာ္တို႔ မသိလိုက္ဘဲ မွားခဲ့မိတဲ့ အမွားေတြ အေတာ္မ်ားလိမ့္မယ္ ထင္တယ္။ ဘယ္ေလာက္ထိ မ်ားတယ္ ဆိုတာေတာ့ ကၽြန္ေတာ္မသိလုိက္လို႔ အတိအက် ျပန္မေျပာႏိုင္ေတာ့ဘူး။ § § § § § § § ဆံပင္ရွည္ကို ညွပ္လိုက္ရင္ ကၽြန္ေတာ္ၾကားခ်င္တဲ့အေျဖကို ေပးမယ္လို႔ သူက ေျပာတယ္။ ကၽြန္ေတာ္က သူ႔ကို ျပံဳးၿပီးၾကည့္ေန လိုက္မိတယ္။ အိုေက ညွပ္မယ္မညွပ္ဘူး ျပန္မေျပာေတာ့ဘူး။ လာမယ့္ တစ္ပတ္ေလာက္အတြင္း ဆိုင္ကို လာႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူး။ ျပန္လာတဲ့ေန႔က်ရင္ ညွပ္ခဲ့လား မညွပ္ခဲ့ဘူးလားၾကည့္ၾကည့္ေပါ့လို႔ ကၽြန္ေတာ္က ျပန္ေျပာလိုက္တယ္။ သူကလည္း ရွက္ျပံဳးျပံဳးၿပီး ေခါင္းညိတ္ျပလိုက္တာ ေတြ႕ရ...

မေန႔ညက ကားကို အခ်ိန္အေတာ္ၾကာ ေမာင္းခဲ့ရၿပီး အိမ္ျပန္ ေရာက္ေတာ့  Facebook ေပၚသို႔ ကၽြန္မ ၀င္ကာ “ေလာေလာဆယ္ စိတ္အေျခအေန” (Mood) တြင္ Click တစ္ခ်က္ ႏွိပ္၍ “ေမာပန္းႏြမ္းနယ္ၿပီး ေျခကုန္ လက္ပမ္းက်” (Tired and Worn out) လို႔ ေျပာင္းလဲျပင္ဆင္ လုိက္ပါတယ္။ ကၽြန္မ သူငယ္ခ်င္းေတြသာ ကၽြန္မအိမ္မွာရွိေနခဲ့မယ္ဆိုရင္ တကယ္ကို ကၽြန္မ ဘယ္ေလာက္ ေမာပန္းႏြမ္းနယ္ေနလဲဆိုတာကို ကၽြန္မရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္အေနအထား၊ အသံေနအသံထားနဲ႔၊ မ်က္ႏွာရိပ္မ်က္ႏွာကဲကို အကဲခတ္ၿပီးေတာ့ ျမင္ေတြ႕ရမွာပါ။ ဒါေပမဲ့လည္း သူတို႔က ကၽြန္မကို မျမင္ရဘူးဆိုေတာ့ Emoticon ရဲ႕ အကူအညီကို ရယူၿပီး ကၽြန္မ အျပင္မွာ တကယ္ဘယ္လို ခံစားေနရတယ္ ဆိုတာကို ရွင္းျပလိုက္တဲ့ သေဘာပါပဲ။ Scott Fahlman ဆိုသူက Carnegie Mellon University ရဲ႕ ထင္ျမင္ခ်က္ေပးတဲ့ စနစ္ (Bulletin Board) ေပၚမွာ မက္ေဆ့တစ္ခု တင္ရင္းနဲ႔ Emoticon မ်ားကို စတင္ဖန္တီးခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ (၁၉) ရက္ေန႔က ဆိုေတာ့ အေတာ္ကို ေစာပါေသးတယ္။ Emoticon ေတြရဲ႕ မူလအစကေတာ့ ႐ိုးရွင္းလွတဲ့ သေကၤတ အမွတ္အသားမ်ားနဲ႔ တေစာင္းၾကည့္ရင္ လူရဲ႕ မ်က္ႏွာသြင္ျပင္ေလး ေပၚေနေအာင္ စီစဥ္ထားျခင္းျဖင့္ စတင္ခဲ့တာပါ။ [ .... ;) ;( ;P...

တစ္ဘို႔တည္း၀ါဒ ကူးစက္ျပန္႔ပြားျခင္း  (The Narcissism Epidemic) ၂၀၀၉ ခုႏွစ္အတြင္းက “တစ္ကိုယ္ေကာင္း၀ါဒ ကူးစက္ျပန္႔ပြားျခင္း” (The Narcissism Epidemic) ဟု အမည္ရသည့္စာအုပ္ ထြက္ေပၚလာေသာအခါ ပထမဆံုးအေနျဖင့္ “ကူးစက္ျပန္႔ပြား” ေနၿပီဟု မည္သို႔ဆိုႏိုင္သနည္း ဟူေသာ ေမးခြန္း ထြက္ေပၚလာသည္။ ဤအတြက္ အေထာက္အထားမွာ ပံုသ႑ာန္ႏွစ္ရပ္အေနျဖင့္ တည္ရွိေနသည္။ လူပုဂိၢဳလ္ တစ္ဦးခ်င္းအရ ေျပာင္းလဲမႈႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈအရ ေျပာင္းလဲမႈတို႔ ျဖစ္ၾကသည္။ ထိုစာအုပ္ ေရးသားသူ South Alabama တကၠသိုလ္မွ John Foster ႏွင့္ Jean M. Twenge ဟူေသာ စိတ္ပညာရွင္ႏွစ္ဦးတို႔က ထင္ထားသည္ထက္ပင္ ပိုမိုျမင့္မားေနေသာ တစ္ကိုယ္ေကာင္း၀ါဒ စ႐ိုက္လကၡဏာမ်ားကို ေဖာ္ျပထားသည့္ ေလ့လာဆန္းစစ္ခ်က္ တစ္ရပ္ကို ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါသည္။ ၂၀၀၂ မွ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္အတြင္း ေကာလိပ္ေက်ာင္းသားမ်ား၏ “တစ္ကိုယ္ေကာင္းစိတ္ ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြး စာရင္း” (Narcissism Personality Inventory)  NPI သည္ ၁၉၈၂ မွ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္အၾကား အေစာပိုင္းျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ စာရင္းထက္ ႏွစ္ဆခန္႔ ပိုမိုျမင့္တက္ ျမန္ဆန္လာသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။ NIP သည္ ပံုမွန္လူမ်ား၏ တစ္ကိုယ္ေကာင္းစရိုက္ကို တိုင္းတာျခင္းသာျဖစ္ၿပီး ေရာဂါတစ္...

နာနာဘာ၀စာအုပ္ ကေလးသင္ ပထ၀ီ၀င္စာအုပ္မွာ ငါဖတ္ခဲ့တယ္ လူ႔သမိုင္း တစ္နံတစ္လ်ားမွာ ငါဖတ္ခဲ့တယ္ မိုးမႈန္မႈန္နဲ႔ သရက္ပင္အုပ္အုပ္မွာ ငါဖတ္ခဲ့တယ္ ပင္လယ္တေၾကာ စုန္ဆန္ေမ်ာေနတဲ့ ႏွစ္ကာလေတြမွာ ငါဖတ္ခဲ့တယ္ မေထြးႏိုင္ မမ်ဳိႏိုင္ အျဖစ္အပ်က္ေတြမွာ ငါဖတ္ခဲ့တယ္ စံုးစံုးနစ္ေတာ့မယ့္ ၂ မိနစ္အလိုမွာ ငါဖတ္ခဲ့တယ္ နတ္သမီးပံုျပင္ေတြနဲ႔ ၿဂိဳဟ္တုသတင္းေတြမွာ ငါဖတ္ခဲ့တယ္ အေၾကာင္ရိုက္တတ္တဲ့ ကံၾကမၼာရဲ႕ ေထြျပားမႈေတြမွာ ငါဖတ္ခဲ့တယ္ အပုပ္ခံေဆးနဲ႔ စီရင္ထားတဲ့ ဘ၀ေကြ႕ခ်ဳိးေတြမွာ ငါဖတ္ခဲ့တယ္ ခရမ္းရင့္ေရာင္ ကတၱီပါကားလိပ္နဲ႔ တိုင္ဖံုးေနာက္ကြယ္မွာ ငါဖတ္ခဲ့တယ္ ငါဖတ္ခဲ့ပါတယ္ ငါဖတ္ခဲ့တာေတြကေတာ့ အမ်ားမွ အမ်ားႀကီး။ ခြင့္လႊတ္ပါ အခု ျပန္ေျပာျပဖို႔ ႀကိဳးစားေတာ့ မကၽြတ္မလြတ္ေသးတဲ့ နာနာဘာ၀ၿပိတၱာတစ္ေကာင္လို လူေတြၾကားေအာင္သိေအာင္ ငါ့မွာ လုပ္ႏိုင္စြမ္းမရွိ ျဖစ္ရတယ္။ ◄ ခင္ေအာင္ေအး ► § § § § § § §

ခံစားခ်က္စစ္စစ္မ်ားအား အိတ္သြန္ဖာေမွာက္ ေရးခ်လိုက္႐ံုျဖင့္ လွလွပပ ၀ါက်မ်ား ေမာ္နီတာေပၚ ေျပးကပ္။ မဟုတ္ဘူး။ ဟို အသည္းကြဲ ကဗ်ာဆရာ ဆိုသူေရးတာနဲ႔ ခပ္ဆင္ဆင္ ျဖစ္ေနျပန္ၿပီ။ မရေသးဘူး။ ျပန္ျပင္ဦး။ ခဲဖ်က္၊ Correction Pen ။ ကီးဘုတ္က ကၽြံ၀င္ေနတဲ့ Backspace Key အား အားနာနာျဖင့္ ထပ္ႏွိပ္ရ။ ခံစားခ်က္က အမွန္အကန္ပါ။ ကႀကီးက အအထိ ညာတာပါေတး ဆန္ေနတာေတာ့ ကၽြန္ေတာ္လည္း ဘယ္တတ္ႏိုင္ေတာ့မလဲ။ အခ်ိန္အေတာ္ၾကာ ဆြံအခဲ့သူ။ အမ်ားအသိအမွတ္ျပဳ လက္ခံထားၿပီးသား ဆြံ႕အနားမၾကား...။ သူ စကားေျပာတတ္ေၾကာင္း တတြတ္တြတ္ ရွင္းျပပါေသာ္လည္း လက္သင့္မခံႏိုင္စရာ ျဖစ္ရ...။ ၾကားခဲ့ဖူးတာက ဟိုလူႀကီးဆြဲတဲ့ ႏြားက ႏြားအစစ္ထက္ေတာင္ ႏြားနဲ႔ပိုတူသတဲ့။ အခု ငါ့မွာေတာ့ ႐ုပ္ရွင္မင္းသား လြမ္းေနတာကိုၾကည့္ၿပီး ကိုယ့္အလြမ္းေလးကိုပင္ ကိုယ္သိမ္ငယ္ရ။ သူ႔လို သဘာ၀ အလြန္က်ေနမွာလည္း စိုးရိမ္ရ။ ေရးၿပီးသား၀ါက်ေလးေတြမွာ ပလီပလာေလသံ ပါေနမွာလည္း ငဲ့ရ။ ကၽြန္ေတာ္ ဆြဲတဲ့ႏြားဟာ ခင္ဗ်ားနဲ႔ ခပ္ဆင္ဆင္တူေနမွာ အားနာရ။ ဒီေတာ့ ေရးလက္စ ၀ါက်ေတြ အဆံုးမသတ္တာလည္း မဆန္းဘူး။ ဒီေတာ့ ခေနာ္ခနဲ႔ မ်က္ႏွာေပး ထားတတ္မွ လြမ္းၾကပါ။ ဒါမွသာ သဘာ၀က်မွာပါ။ ကၽြန္ေတာ့္မွာေတာ့ “သဘာ၀၏ သဘာ၀မက်ေသာ သဘာ၀” ...

“ေျပးသူ လိုက္သူ အခြင့္အေရး ဆတူရွိေအာင္ က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ တလင္းျပင္မွာ ကစားရေအာင္” လို႔ေတာင္ မေတာင္းဆိုႏိုင္ခဲ့ဘူး။ ေမြးထဲက ဒီေခ်ာင္ထဲမွာပဲ။ ကမၻာႀကီးထဲ တစ္ဘ၀စာ အက်ယ္ခ်ဳပ္ က်။ အက်ဥ္းေထာင္ထဲက အခ်ဳပ္၊ အခ်ဳပ္ထဲက ေလွာင္အိမ္၊ ေလွာင္အိမ္ထဲက ေထာင္ေခ်ာက္၊ ေထာင္ေခ်ာက္ထဲက ကန္႔သတ္ခ်က္ စည္း၀ိုင္းထဲမွာ ႏြံနစ္ ... ။ ႏြံထဲမွာတင္ ေလျဖတ္ထားသလို လႈပ္မရ ေအာ္မရ။ တိုင္မရ တည္မရ။ အဆံုးမရွိ...။ ဒါနဲ႔... ေနပါဦး...။ ဒီဦးေႏွာက္က ေတြးတာ ဒီ့ထက္မပိုေတာ့ဘူးလား။ ငါေတြးတာေတြထက္ ပိုေအာင္ ငါမေတြးႏိုင္ေတာ့ဘူးလား။ ငါမေတြးမိတဲ့အေတြးမ်ဳိး ငါဘာလုိ႔ တစ္ခါမွ မေတြးမိတာလဲ။ ဒီဦးေႏွာက္ရဲ႕အေတြးက ငါဘာလို႔ မလြတ္ေျမာက္ႏိုင္ရတာလဲ။ ဘယ္သူမွမေတြးမိေသးတဲ့ အေတြးသစ္တစ္ခုခု ငါဘာလို႔ မေတြးႏိုင္ရတာလဲ။ ဘယ္သူမွ မေတြးမိေသးတဲ့ အသစ္စက္စက္ အေတြးလႈိင္းတစ္ခု ေတြးႏိုင္ခဲ့တဲ့အႀကိမ္တိုင္း ငါေတြးၿပီးသားျဖစ္ေနလို႔ ငါ့မွာ စိတ္ဓာတ္က်ရ။ ဦးေႏွာက္ရဲ႕ အထူးျပဳလုပ္ခ်က္ (Special Effect) မဟုတ္တာ တစ္ခုခု ငတ္မြတ္လြန္း။ § § § § § § §

အဂၤလိပ္စကားတြင္ “ရူး” သည့္အေၾကာင္း ရည္ညႊန္းလိုသည့္အခါ ေယဘုယ်အားျဖင့္ ႏွစ္ခါျပန္ မစဥ္းစားဘဲ ပါးစပ္သင့္ရာ အလြယ္တကူ ေျပာဆိုသံုးႏႈန္းတတ္သည့္ စကားလံုး ႏွစ္လံုးရွိပါသည္။ Psychotic ႏွင့္ Neurotic တို႔ ျဖစ္ၾကပါသည္။ ျမန္မာစကားတြင္မူ ႐ူးသည္၊ စိတ္မႏွံ႔ျဖစ္သည္၊ က်ပ္မျပည့္ျဖစ္သည္၊ ေဂါက္သည္ မွအစ အခုေနာက္ပိုင္းတြင္ လူငယ္ အသံုးအျဖစ္ ဆိုက္ကို၀င္သည္ ဟုပါ ကျပားအသံုးအႏႈန္းမ်ား က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ သံုးစြဲလာၾကသည္။ Psychotic ကို “အျပင္းစား စိတ္ေရာဂါ”၊ Neurosis ကို “အႏုစား စိတ္ေရာဂါ” ဟု ေက်ာင္းတုန္းက အလြယ္ မွတ္ခဲ့ရဖူးသည္။ “ကုမရသည့္ အရူး“ ႏွင့္ “ကု၍ရသည့္ အရူး” ဟုလည္း မွတ္သားဖူးသည္။ စိတ္ပညာအရ “အရူးေရာဂါ” Psychosis ႏွင့္ “မရူးတရူး ျပႆနာ” Neurosis  တို႔၏ ကြဲျပားပံုကို ေလ့လာၾကည့္ပါမည္။ Psychosis (အ႐ူးေရာဂါ) စိတ္ပညာရပ္ ေဘာင္အတြင္း အက်ံဳး၀င္သည့္ ေ၀ါဟာရတစ္ခုျဖစ္ေသာ Psychosis သည္ ပံုမွန္ လူမႈေရး လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကို ဆိုးဆိုးရြားရြား ျဖစ္လာေစသည့္ အရွိတရားႏွင့္ ဆက္သြယ္ခ်က္ ဆံုး႐ႈံးသြားေသာ စိတ္အေျခအေနကို ေခၚညႊန္းသည့္ ပညာရပ္ဆိုင္ရာ ေ၀ါဟာရတစ္ခု ျဖစ္ပါသည္။ အဆိုပါ စကားလံုးကို Ernst Von Reuchtersleben   ဆိုသူက “ရ...