Skip to main content

Posts

ပါမင္းနိဒီးစ္ (သို႔) နိစၥတရားတြင္ တပ္စြဲထားခဲ့သူ

ဂရိတို႔သည္ စာေတြ႔ လက္ေတြ႔ပိုင္းအရ မယုတ္မလြန္၊ အသင့္အတင့္ ေတြးေခၚျပဳက်င့္ျခင္း အေလ့ မရွိၾက။ ဟီရာကလစ္တပ္စ္ (Heraclitus) က အရာအားလံုးသည္ ေျပာင္းလဲေနသည္ဟု တင္းခံၿပီး ပါမင္းနိဒီးစ္ (Parmenides) ကမူ မည္သည့္အရာမွ် ေျပာင္းလဲျခင္းမရွိဟု ေၾကြးေၾကာ္ျပန္၏။ ပါမင္းနိဒီးစ္သည္ အီတလီေတာင္ပိုင္းရွိ အယ္လီယာ (Elea) ဇာတိျဖစ္ၿပီး ဘီစီငါးရာစု ဦးပိုင္းတြင္ ေပၚထြန္းခဲ့သည္။ ပေလတို (Plato) ၏ အဆိုအရ ေဆာ့ခရိတၱိ (Socrates) ငယ္ရြယ္စဥ္ (ဘီစီ ၄၅၀ ခန္႔) က အသက္အရြယ္ ႀကီးရင့္ေနၿပီျဖစ္ေသာ ပါမင္းနိဒီးစ္ထံတြင္ ေမးျမန္းစူးစမ္းမႈမ်ားရွိခဲ့ၿပီး ၎ထံမွ အေတာ္ ဆည္းပူးေလ့လာခဲ့သည္ဟု ဆို၏။ ဤသည္မွာ သမိုင္းဆိုင္ရာအခ်က္ တစ္ရပ္အေနျဖင့္ မွန္ကန္မႈ ရွိသည္ျဖစ္ေစ၊ မရွိသည္ျဖစ္ေစ ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနျဖင့္ ဤေနရာတြင္ အနည္းဆံုးအားျဖင့္ ထည့္သြင္းရည္ညႊန္းခြင့္ ရွိႏိုင္ပါသည္။ ပေလတိုကိုယ္တိုင္ကမူ ပါမင္းနိဒီးစ္၏ အေတြးအေခၚမွ ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈ ရွိခဲ့သည္။ အီတလီေတာင္ပိုင္းႏွင့္ ဆစၥလီကၽြန္းသား ဒႆနပညာရွင္မ်ားမွာ ဘာသာေရးႏွင့္ ရိုးရာယံုၾကည္မႈ က်င့္၀တ္မ်ား (Mysticism) အေပၚ အိုင္၀ိုးနီးယား (Ionia) မ်ားထက္ ပင္ကိုယ္သေဘာအရ ပိုမိုအေလးသာ သက္၀င္မႈရွိသည္။ အိုင္၀ိုးနီးယားမ...

အတိုးဆံုး ကဗ်ာမ်ား (၁၄)

“ေမာင္ပိုနဲ႔က်ား” အရင္က ကၽြန္ေတာ္ ဒီေနရာမွာဗ်ာ သူ႔ကို ဒီလို တံခါးပိတ္ထားတယ္ ဂ်ိပ္။ ဒါပဲ... ၿပီးၿပီေပါ့ အရင္က တို႔ရဲ႕ေနရာဟာ။ “ည” တေရးႏိုးခ်ိန္ေတြဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ့္မွာ ႐ုတ္တရက္ အံ့ၾသ၀မ္းသာ သြားမိရတယ္ တေရးႏိုးလို႔ေလ။ လမင္းဟာ ဘြားကနဲသာေနတယ္ အအိပ္ဆတ္သူေတြ အတြက္။ ညကို တရစပ္ အိပ္မမက္လိုက္ပါနဲ႔။ “မသိျခင္းမ်ား” ေရေသာက္မယ္လို႔ ဆံုးျဖတ္လိုက္တဲ့ခဏ ေရဆာျခင္း ေ၀ဒနာ ရလာတယ္ ခ်စ္မယ္လို႔ ဆံုးျဖတ္မိခဲ့တာ မသိလိုက္ဖာသာပါပဲ ငါ့အတြက္ ပါးလ်လြန္းခဲ့တယ္။ “အလြဲ” ပြတ္ကာသီကာ လြဲရတယ္ဆိုတာ ႏွိပ္စက္ၿပီးမွ သတ္တာနဲ႔တူတယ္ ဒါေပမဲ့ မလြဲမေသြ လြဲရတဲ့အခါက်ေတာ့လည္း ေသြးေအးေအး ေသလိုက္ရသလိုပါပဲ ကဲ.. ကိုယ္တို႔ လြယ္လြယ္နဲ႔ လြဲလိုက္ၾကရေအာင္။ “ဘ၀တဏွာ” ေသရမွာ မေၾကာက္သူ အသက္ေတာ့ လု႐ွဴေနေသးတယ္ ဂုဏ္ယူစရာလားကြဲ႕ ငါ့အတြက္ငါေတာင္ အသက္မေပးႏိုင္ပါဘူး။ ◄ ေတဇာ ►

အတိုးဆံုး ကဗ်ာမ်ား (၁၃)

“အသံမ်ား” ေရာင္စံုမီးပန္းမ်ား ၀င္းကနဲဖြာသြားတယ္ “ေဖာက္” သူေနာက္က်ေလျခင္း။ ငါေပါက္ကြဲခဲ့တဲ့ အဓိပၸာယ္ေတြ အနာဂတ္မွာ ျမည္ေနပါေစ။ “ဟာကြက္” ေနာက္ေက်ာဓားနဲ႔အထိုး မခံခ်င္လို႔ နံရံမွာ ကပ္ထားတယ္ ဘာရမလဲ ဘာမွမရပါဘူး ဘယ္မွကို သြားလို႔မရတာပဲ။ “ဆုလာဘ္” ဘ၀ဟာ မာရသြန္ပြဲပါ ၀င္မၿပိဳင္တာ ေကာင္းပါတယ္ ေရာဂါသည္ပါ ေပါ့ေလ မရတဲ့အဆံုး ျပံဳးျပံဳးႀကီး ေျပးတယ္ ပြဲၿပီးရင္ ဘာေပးမလဲကြယ္တဲ့။ “ ထုေခ်လႊာ” ကာယကံရွင္ မသာႀကီးက ထ, မကန္႔ကြက္ပါဘူး အုတ္ဂူကို တံေတြးနဲ႔ ေထြးလို႔ေလ။ ေဆြမ်ဳိးေရာင္းရင္းေတြကေတာ့ ကန္႔ကြက္မွာေပါ့ ကာယကံရွင္မွ မဟုတ္ေသးဘဲေလ။ “မာစတာပိ့စ္” ကၽြန္ေတာ္ေသသြားတာ ပါေဖာမန္႔ အႏုပညာပါ တစ္ခ်ဳိ႕မ်ား ငိုလားရယ္လား ျဖစ္ရတဲ့အထိ ဂႏၶ၀င္ေျမာက္ ထြက္ခြာခဲ့တယ္ မသိမ္ငယ္ၾကပါနဲ႔ကြဲ႕။ ◄ ေတဇာ ►

အတိုးဆံုး ကဗ်ာမ်ား (၁၂)

  “လိပ္ျပာ” က်န္းမာေရးဟာ အေရးႀကီးလွပါတယ္ ဒါထက္ေတာင္ ေသဖို႔အေရးက ပိုႀကီးေနေသးတယ္ အံ့ဘနန္းခဏေလးမွာ အနာဂတ္ဟာ အနက္နဲ႔ကာထားတယ္။ “ပိုင္နက္” ေျမေခြးမက ရိသဲ့သဲ့ေမးတယ္ တစ္ေကာင္တည္းလားတဲ့ ျခေသၤ့မက ခပ္ေငါက္ေငါက္ေျဖတယ္ ဒါေပမဲ့ ျခေသၤ့။ ေတာထဲမွာ ျဖစ္ေနတာပါ။ “အံုဖြ” ေရျပင္ညီမ်ဥ္းဟာ အားယူၿပီး ထ, ေနရွာတယ္ မလြယ္ပါဘူးကြယ္ ကိုယ္တို႔ကပဲ (သူ႔ကို) ကိုးဆယ္ဒီဂရီလွည့္ ၾကည့္ေပးလိုက္ၾကရေအာင္။ “ရြတ္ဖတ္သရဇယ္ျခင္း” အေရအတြက္ထက္ အရည္အခ်င္းက ပိုအေရးႀကီးတယ္လို႔ ႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာ ၾကားခဲ့ရပါတယ္ နားမ၀င္တာေတာ့လည္း  တစ္ပိုင္းေပါ့ေလ။ “အစားထိုးျခင္း” ပန္းေလးတြ ၀တ္မႈန္ကူးဖို႔ ပိုးမႊားအတုေတြ ဖန္တီးထားတယ္ ပန္းေလးေတြ ေၾကြဖို႔ေရာ သခၤါရကို အနားေပးမလား။ ◄ ေတဇာ ►

အတိုးဆံုး ကဗ်ာမ်ား (၁၁)

“အင္တာဗ်ဴး” အနာဂတ္ကို ယံုၾကည္မႈရွိပါသလား (တဲ့) ကၽြန္ေတာ္ နားမရွင္းလိုက္ဘူး။ ယံုၾကည္မႈမွာ အနာဂတ္ရွိပါသလား။ “အေရြ႕” ကၽြန္ေတာ္ေရာက္ေနရာအရပ္သည္ မဇၩိမအရပ္ ျဖစ္သည္လို႔ ေလယာဥ္စီးရင္း ေၾကြးေၾကာ္ရင္ မွန္ပါ့မလား ဒါထက္... လည္ေနတဲ့ ေဘာလံုးႀကီးေပၚက ဆိုရင္ေရာ။ “အာ႐ံုငါးပါးအေၾကာင္း” ခံစားခ်က္ေတြ ေပါေပါေလာေလာ ရွိၾကပါေပတယ္ ဒါေပမဲ့ ဘာအေရးလဲ။ ေဘးကအရာေတြအေၾကာင္း ႐ွဴး ... တိုးတိုးလုပ္  ခံစားခ်က္မရွိသလို ခံစားေနရတာ ငါေပါ့။ “တိတ္ဆိတ္မႈ” စကားေတြမ်ားရင္း အမွားေတြလည္းမ်ားလာၿပီ ဒီလိုနဲ႔ ဆြံ႕အ,သူထံပါး အမွန္တရားရွိတယ္လို႔ပဲ ေၾကကြဲလိုက္ရေတာ့မလိုလို။ “ဇ” ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးေတြက ဘာလို႔ေဘးထြက္ေနၾကတာလဲ လာ... တစ္ခါတည္းလိုက္ခဲ့ စံခ်ိန္စံညႊန္းမမီတဲ့ ဒုကၡေတြေၾကာင့္ အေရျပား အပါးမခံပါနဲ႔။ ◄ ေတဇာ ►

အတိုးဆံုး ကဗ်ာမ်ား (၁၀)

“ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာမႈ” အဓိပၸာယ္ေတြကို ေျမလွန္ဖို႔ ငါ အဘိဓာန္ကို ဖတ္ေနတယ္ ဘ၀ကို ေျမလွန္ဖို႔ ငါ အသက္႐ွဴသံကို ဖတ္ေနတယ္ အလိုေလး အလိုအေလ်ာက္ႀကီးပါလား။   “ေလ့လာေရးခရီး” စရိတ္ၿငိမ္းခရီးစဥ္မွာ လွည့္ပတ္ၾကည့္႐ႈေန႐ံုတင္ပါ စိတ္၀င္စားလွလို႔ရယ္ေတာ့ မဟုတ္ဘူး ၿပီးရင္ ကၽြန္ေတာ့္ကို ဟိုေက်ာက္တံုးႀကီးနား တစ္ပံု႐ိုက္ေပးပါဦး။ “ကၽြန္ေတာ္အိပ္ေနတုန္း ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တာေတြ” အိပ္ယာက ႏိုးလာေတာ့ ႏႈတ္ခမ္းေမႊးဟာ စင္တီမီတာအနည္းငယ္ ရွည္ေနတယ္ ဒီလိုပဲ တစ္ေန႔တစ္ေန႔ အိပ္မက္ထဲက မိုင္တိုင္ေတြကို အရင္းက ရိတ္ျဖတ္သန္႔စင္ေနရတယ္။ “အလြမ္း” ေျခစြယ္ငုတ္ေနတာကို တစိမ့္စိမ့္အရသာခံေနသလို ကၽြန္ေတာ္ ထိုင္ငိုေနတယ္ ခ်က္ခ်င္းႀကီး ေသြးထြက္သံယို ဖယ္ရွားပစ္လိုက္ရမွာကိုလည္း မလိုလားဘူးေလ ေျခမေလးေရာင္ေနခဲ့တာ ၾကာပါၿပီ။ “အနက္ေရာင္ စစ္တုရင္အ႐ုပ္ကေလး” ကၽြန္ေတာ္က ခံစစ္ကိုႀကိဳက္လို႔ အနက္ကိုကိုင္တယ္ သူကေတာ့ ေခတ္ဆန္သူဆိုေတာ့ အျဖဴေပါ့ေလ ၆၄ ကြက္လံုးကို ခ်ယ္လွယ္ႏိုင္ဖို႔ဆိုတာ ဒီဘက္ေခတ္လူေတြရဲ႕ အိပ္မက္ပဲ မဟုတ္လား ေခ်ာင္တစ္ေနရာကေန ေလာကဓံကို သေရခံထိုးဖို႔ ရည္ရြယ္ခဲ့ပါတယ္။ ◄ ေတဇာ ►

အတိုးဆံုး ကဗ်ာမ်ား (၉)

`ေနာက္ဆံုးခဏမွာ´ ပုရြက္ဆိတ္ေလးတစ္ေကာင္ရဲ႕ အစြမ္းကို အတြင္းခံထဲေရာက္မွ သိရတာမ်ဳိးကိုး တစ္စကၠန္႔ေလာက္ျဖစ္ျဖစ္ ဆက္ရွိေနပါရေစလို႔ အေစာႀကီးထဲက ႀကိဳေျပာခဲ့ပါရဲ႕။ `ေဆာ့ခရိတၱိ ေရႏွစ္သတ္လိုက္တဲ့ မသာ´ ကိုယ့္အျပစ္နဲ႔ ကိုယ္ပါပဲ ပင္လယ္ႀကီး ၾကည့္ခ်င္ခဲ့တာ ငမ္းငမ္းတက္ကိုး နားထင္က ဆြဲမ,မွ မ်က္ကလဲဆန္ျပာ ျမင္လိုက္ရသလိုမ်ဳိး ကိုယ့္ဂိုးကိုယ္သြင္းမိသြားတယ္ဆိုလည္း ကိုယ့္အျပစ္နဲ႔ ကိုယ္ပါပဲ။ `ဒီဂ်ာဗွဴး´ ဟား လာျပန္ၿပီ ဒီအခ်ိန္ဒီေနရာ ငါသိပါရဲ႕ ဒီအရပ္ဒီဇာတ္ ငါျဖတ္ဖူးပါရဲ႕ ဒီအေငြ႕အသက္ေတြဟာ ရင္းရင္းႏွီးႏွီးပဲ အသစ္ျဖစ္ျဖစ္ေနတာက လြဲလို႔။ `သမထ ဟာသ´ ငါ့ခႏၶာကိုယ္ကိုသာ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားလို႔ရမယ္ ငါ့စိတ္ကို ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားလို႔မရဘူး (တဲ့) သူ အာနာပါန႐ႈ ေနတယ္။ `က်ိန္စာ´ ကေလာင္ကို ဇာတ္ကုန္ဖြင့္လိုက္ပါမွ ကႀကီးမွအ အတြင္းသာ ပိတ္မိေနတာ ေတြ႕လိုက္ရတယ္ ငါပစ္ေပါက္ခဲ့ေသာ အဓိပၸာယ္ေတြက အစိုးမရ ရမၼက္မီးမၿငိမ္းခင္ ပုဒ္မေတြသာ ျပဳတ္က်လာခဲ့။ ◄ ေတဇာ ►