လရောင်လမ်း

ယန္းေပါဆတ္သည္ အမ်ဳိးသမီးမ်ား ၀န္းရံေနျခင္းကို သေဘာက်ႏွစ္သက္သူ ျဖစ္သည္။ မကြယ္မ၀ွက္ဘဲ ေျဗာင္က်ျမင္သာမႈကို မ်ားစြာ အားေပးေထာက္ခံသူ တစ္ေယာက္အေနျဖင့္ အေၾကာင္းရင္းကိုလည္း သူက ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းပင္ ဖြင့္ဟခဲ့သည္။ “ပထမဆံုးအေနနဲ႔ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လကၡဏာေတြ ရွိပါတယ္။ ႐ုပ္ဆိုးတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြ ရွိသလို ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ေခ်ာေခ်ာလွလွကို ပိုသေဘာက်တတ္ပါတယ္” ဟု “ဆတ္ေျပာေသာ ဆတ္အေၾကာင္း” အင္တာဗ်ဴးမွတ္တမ္းတြင္ သူက ေျပာျပခဲ့သည္။ “ၿပီးေတာ့ သူတို႔ဟာ ဖိႏွိပ္ခံထားရတယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ပါ။ အလုပ္အေၾကာင္းေတြေျပာၿပီး သူတို႔က ခင္ဗ်ားကို ပ်င္းရိၿငီးေငြ႕ေအာင္ လုပ္မွာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္ အမ်ဳိးသမီးေတြနဲ႔ အတူရွိေနရတာကို ေပ်ာ္ရႊင္ပါတယ္။ စကားစျမည္ေျပာတဲ့အခ်ိန္မွာ အေတြးအေခၚအေၾကာင္း ေတြပါလာရင္ ကၽြန္ေတာ္ စိတ္မသက္မသာ ျဖစ္မိတာေၾကာင့္ပါ” ဟု ဆတ္က ဆိုသည္။ “ဆတ္ေျပာေသာ ဆတ္အေၾကာင္း” ကို ၁၉၇၂ ခုႏွစ္၊ ဆတ္၏အသက္ (၆၆) ႏွစ္တြင္ ရုပ္ရွင္ရိုက္ကူးခဲ့သည္။ အင္တာဗ်ဴးသူမ်ားမွာ စစ္ၿပီးေနာက္ ဆတ္တည္ေထာင္ခဲ့ေသာ Les Temps Modernes ဂ်ာနယ္မွ သစၥာရွိ အေပါင္းအေဖာ္မ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ဆိုင္မြန္ဒီဘိုးဗြား ရွိလာခ်ိန္မွစ၍ သူတို႔ႏွစ္ဦး၏ ဆက္ႏြယ္မႈဒ႑ာရီကို ဒီဘိ...

ဆရာ “ေမာင္သာမည” ဘာသာျပန္ပါသည္။ ပေလးဘြိဳင္ ◙  ဒါေပမဲ့ ဆရာတို႔ဆီမွာ ဒီအလုပ္သမားကိုေပးဖို႔ အဓိပၸာယ္ေလးနက္တဲ့ ကိုယ္က်င့္တရား ဥပေဒတစ္ခု ရွိတယ္မဟုတ္ပါလား။ လြတ္လပ္မႈကို ရရွိမယ့္ နည္းေကာင္းလမ္းေကာင္း တစ္ခုခုေပါ့။ ယန္းေပါဆတ္ ►  သူ႔ရဲ႕ျပႆနာက သူ႔ရဲ႕လြတ္လပ္မႈကို ထိန္းသိမ္းေရးမဟုတ္ဘူး။ သူ႔လြတ္လပ္မႈကို အရယူေရးျဖစ္တယ္။ သည္ကေန႔အခ်ိန္မွာ ကိုယ္က်င့္တရား အစစ္အမွန္ဆိုတာ မရွိပါဘူး။ သည္လုိေခၚေ၀ၚဖို႔ ထိုက္တန္တဲ့ ကိုယ္က်င့္တရားဥပေဒရဲ႕ အေျခအေနမ်ဳိး မရွိေသးလို႔ပါပဲ။ လူေတြဟာ တစ္ေယာက္ကို တစ္ေယာက္ မျမင္ႏိုင္ၾကဘဲ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ေျပာတဲ့အတိုင္း စက္ယႏၱရားေတြအေျမာက္အျမားက ျမင္ကြင္းကို ပိတ္ဆို႔တားဆီးေနပါတယ္။ သည္ေန႔အခ်ိန္မွာ လူသားအားလံုးသက္ဆိုင္တဲ့ ကိုယ္က်င့္တရားစနစ္ တစ္ခုအေၾကာင္း ေျပာလို႔မျဖစ္ႏိုင္ေသးပါဘူး။ ဆိုင္ရာဆိုင္ရာလူတန္းစားေတြနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ သီးသန္႔အက်င့္ စရိုက္ေတြ ၀ါသနာေတြကိုထင္ဟပ္တဲ့ ကိုယ္က်င့္တရားမ်ဳိးအေၾကာင္းပဲ ေျပာဖို႔ျဖစ္ႏိုင္ပါမယ္။ လူသားေတြကို လူမႈပံုစံသစ္တစ္ခု၊ လူမႈစနစ္သစ္တစ္ခု ရရွိေစမယ့္ အေျခခံအေၾကာင္းတရားေတြ မရွိေသးပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ လက္ရွိလူ႔အဖြဲ႕အစည္းလို အရာထဲမွာ ပုဂၢလိကဖိစီးမ...

ဆရာ “ေမာင္သာမည” ဘာသာျပန္ဆိုထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ၁၉၆၄ ခုႏွစ္အတြက္ စာေပဆိုင္ရာႏိုဘယ္ဆုကို ျငင္းပယ္လိုက္သည့္အခါ ျပင္သစ္ဒႆန ဆရာႀကီး ယန္းေပါဆတ္ကို လူအမ်ားက ျပန္လည္ စိတ္၀င္စား လာၾကသည္။ (ထိုအခ်ိန္တြင္ သူ၏အသက္မွာ ၅၉ ႏွစ္ရွိၿပီ) လူအမ်ားစိတ္၀င္စားသည့္ အရာေနာက္သို႔ လိုက္ပါတင္ျပၾကရေသာ သတင္းမီဒီယာ သမားတုိ႔သည္လည္း ဆရာႀကီးယန္းေပါဆတ္ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုရဖို႔ ႀကိဳးစားခဲ့ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ပုဂၢလိက လြတ္လပ္ခြင့္ကို အလြန္တန္ဖိုးထားေသာ ယန္းေပါဆတ္ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုရဖို႔ကား အလြန္ ခက္ခဲေသာ အခြင့္အလမ္းတစ္ခုျဖစ္ခဲ့သည္။ ယင္းအခက္အခဲမ်ား ၾကားမွပင္ ကမၻာေက်ာ္ Playboy မဂၢဇင္းႀကီးသည္ ယန္းေပါဆတ္၏ ခ်စ္မိတ္ေဆြ ဆိုင္မြန္ဒီဘိုးဗြား၏ အကူအညီျဖင့္ သူ႔ကို ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခြင့္ ရရွိခဲ့သည္။ ေအာက္တြင္ ယင္းေတြ႕ ဆံုေမးျမန္းခန္းမွ ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္တခ်ဳိ႕ကို ေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္။ ပေလးဘြိဳင္ ◙ ဒုတိယကမၻာစစ္ႀကီးၿပီးသြားတဲ့ေနာက္မွာ ဆရာက အလြန္တင္းက်ပ္တဲ့ ျဖစ္တည္မႈဒႆနကို စာတမ္းေတြ၊ ၀တၳဳေတြ၊ ျပဇာတ္ေတြေရးၿပီး တင္ျပေနခဲ့ပါတယ္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာလည္း ကာမဂုဏ္စည္းစိမ္ခ်မ္းသာေတြနဲ႔လည္း ေပ်ာ္ေမြ႕ေနတယ္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။ ဓေလ့ထံုးစံတို႔ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းတို႔ကို ဂရုမစိုက္ဘဲ...

အခုဘာျဖစ္ေနတာလဲ...? ကၽြန္ေတာ္ေမးပါရေစ၊ ခင္ဗ်ားသိလား။ အခု ကၽြန္ေတာ္စာေရးေနတယ္။ ေလးေၾကာင္းေျမာက္၀ါက်ကို ေရာက္ၿပီ။ အခု ငါးေၾကာင္းေျမာက္။ ေဟာ... ေျခာက္ေၾကာင္း...! မဟုတ္ေသးဘူး... ကၽြန္ေတာ္က ေရးေနတာေတာ့ဟုတ္ပါၿပီ၊ ခင္ဗ်ားက ဖတ္ေနတာပဲ။ ရွစ္ေၾကာင္းေျမာက္၀ါက်ကိုဖတ္ေနၿပီ။ အခု ကိုးေၾကာင္းေျမာက္....။ ဒါလည္း မဟုတ္ေသးပါဘူး။ ငယ္ငယ္က ေလာက္စာလံုးေလးေတြကို ပစ္ေဆာ့တဲ့ ကစားနည္းေဆာ့တယ္။ ကၽြန္ေတာ္က ပိစိေကြးေလး...။ သူငယ္တန္းေက်ာင္းသားေလးေပါ့။ ရြာက တျခားကစားေဖာ္သူငယ္ခ်င္းေတြက အကုန္ အသက္ႀကီးမွ ေက်ာင္းတက္ၾကတာ...။ ကၽြန္ေတာ့္ထက္ ေလးငါးႏွစ္ ႀကီးၾကတဲ့ လူေတြခ်ည္းပဲ။ သူတို႔က လက္လည္းတည့္တယ္...။ ကစားတုိင္း ကၽြန္ေတာ္ ရႈံးတာခ်ည္းပဲ။ ေလာက္စာလံုးက ရႊံ႕ေစးေစးပိုင္ပိုင္ကို ကိုယ္တိုင္ရွာတူးၿပီး စိတ္ရွည္လက္ရွည္လံုးထားရတာ...။ ကၽြန္ေတာ့္ ေလာက္စာလံုးေလးေတြ ရႈံးရင္ ႏွေမ်ာတယ္။ အဲဒါေပမဲ့ မကစားလို႔လဲ မျဖစ္ျပန္ဘူး။ ေန႔တိုင္းကစားလာတာ...။ ၿပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္မွာ ေလာက္စာလံုးေလးေတြ ရွိေနတယ္ေလ...။ ဒီေန႔ မပါေသးဘူး ေျပာလို႔လဲ မျဖစ္ျပန္ဘူး။ မင္း ငေၾကာက္ပဲလို႔ အေျပာခံရမွာလည္း စိုးတယ္။ ေဆာ့ရင္လည္း က်ိန္းေသေပါက္ရႈံးမွာပဲ။ နည္းနည္းရႈံးနဲ႔ မ်ားမ်ား...

မူရင္းေဆာင္းပါးရွင္မွာ Book Crazy ဆိုေသာ Blogger တစ္ေယာက္ျဖစ္ပါတယ္။ ကမူးအေပၚထားရွိတဲ့ သူ႔အေတြးသူ႔အျမင္ကို ရိုးရိုးရွင္းရွင္း ေရးသားတင္ျပထားျခင္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေဆာင္းပါးမွာ “အဓိပၸာယ္ကင္းမဲ့မႈ” လို႔ သံုးထားတဲ့ စကားလံုးဟာ Absurd ကို ရည္ညႊန္းပါတယ္။ Absurd ဆိုတဲ့စကားလံုးအေပၚ အဘိဓာန္အမ်ဳိးမ်ဳိးရဲ႕အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုပံုေတြကို ေဆာင္းပါးရဲ႕ေအာက္ေျခမွာ ေဖာ္ျပေပး ထားပါတယ္။ ေလ့လာၾကည့္ၾကဖို႔ပါ။ ◄ ေတဇာ ► မည္သည့္အရာကိုမွ် လြတ္ေျမာက္ဖို႔မႀကိဳးစားတဲ့ ကမူးရဲ႕ အေတြးအေခၚဟာ လိုက္ခံက်င့္သံုးဖို႔ အလြယ္ကူဆံုး အေတြးအေခၚျဖစ္တယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ ေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။ ဒိုေတာ့ေယာ့စကီး (Dostoevskian) စကားအရဆိုရင္ “အသိပညာပိုင္းဆိုင္ရာ ႐ိုးသားမႈကို” (Intellectual Honesty) ကို ခြင့္ျပဳတယ္ေပါ့။ ဘ၀ရဲ႕ အေျခခံေမးခြန္းေတြကို စဥ္းစားၿပီး ေပ်ာ္ေမြ႕တတ္တဲ့ လူတိုင္းဟာ “ဘ၀မွာ ငါက ဘာေတြမ်ားလာ လုပ္ေနတာလဲ” “ဒါေတြအားလံုးရဲ႕အဓိပၸာယ္နဲ႔ ငါ့ရဲ႕ရည္ရြယ္ခ်က္က ဘာလဲ” “ငါဟာ ကိုယ့္ေဘာင္းဘီဇစ္ ပြင့္ေနတာကို မသိတဲ့လူ (XYZ) ၊ အဲလိုပဲျဖစ္သင့္တာလား” “ငါ့ကို စာေရးဆရာတစ္ေယာက္ျဖစ္ဖို႔အတြက္ တြန္းပို႔လိုက္တာလည္း ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္လိမ့္မယ္၊ ဒါမွမဟုတ္ ဒႆနဆရာတစ္ေယာက္၊ ပ...

ဤေဆာင္းပါးကို ဘာသာျပန္ရာတြင္ English-English Dictionary ကိုသာ အသံုးျပဳခဲ့ရသည္က တစ္ေၾကာင္း၊ တခ်ဳိ႕ပညာရပ္ဆိုင္ရာစကားလံုးမ်ားမွာ ျမန္မာဘာသာျဖင့္အတိအက် မရွိေသးသည္ကတစ္ေၾကာင္းတို႔ေၾကာင့္ မူရင္းအဂၤလိပ္စာလံုးမ်ား၏ ျမန္မာျပန္အသံုးအႏႈန္း လစ္ဟင္းမႈမ်ား ရွိႏိုင္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ခၽြတ္ေခ်ာ္မႈ၊ အဓိပၸာယ္မေပါက္မႈမ်ားရွိႏိုင္ေသာ္လည္း အခက္အခဲမ်ားၾကားမွ ကၽြန္ေတာ္ ႀကိဳးစား၍ ျပန္ၾကည့္ခဲ့ပါသည္။ ျဖစ္တည္မႈဆိုင္ရာစိတ္က်မႈ (Existialism Depression) ၏ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ကိုလည္း ထည့္သြင္းေဖာ္ျပ ေပးလိုက္ပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ျမန္မာလူမ်ဳိးမ်ားအတြက္မူ ဗုဒၶဘာသာ၏ အရိပ္အာ၀ါသေအာက္တြင္ ႀကီးျပင္းခဲ့ရ၍ ပါရမီရွင္ ကေလးမ်ားအေနျဖင့္လည္း ဤျဖစ္တည္မႈဆိုင္ရာစိတ္က်မႈျဖင့္ ကင္းလြတ္ခြင့္ရေကာင္းရခဲ့ႏိုင္ပါလိမ့္မည္။ အေနာက္တိုင္းလူ႔အဖြဲ႕အစည္းတြင္မူ ဖန္ဆင္းရွင္၀ါဒ (Creator ကို ယံုၾကည္ျခင္း) ဘာသာတရားမ်ား ခိုင္ခုိင္မာမာတည္ရွိေနေသးေသာ္လည္း ေခတ္သစ္လူငယ္မ်ား၏ ဆင္ျခင္တံုတရားႏွင့္ အားစမ္းကိုင္ႏွဲ႔မႈကို ၾကံဳေတြ႕ေနရၿပီျဖစ္သည့္အေလ်ာက္ ဤစိတ္က်ေ၀ဒနာျဖစ္ေပၚရန္ ပိုမိုနီးစပ္ပါလိမ့္မည္။ Non Believer (ဖန္ဆင္းရွင္မယံုၾကည္သူ) လႈပ္ရွားမႈမ်ားလည္း လတ္တေလာ က်...

အမွာ - ဤအေရးအသားမွာ အလ္ဘတ္ကမူး၏ မွားတဲ့ဘက္နဲ႔ မွန္တဲ့ဘက္ (L'Envers et L'Endroit) အေရးအသားမွ ထုတ္ႏုတ္၍ ျပန္လည္ တင္ျပထားျခင္းသာ ျဖစ္သည္။ ၁၉၃၅-၃၆ ခုႏွစ္၊ ကမူး အသက္ ႏွစ္ဆယ့္ႏွစ္ႏွစ္သား အရြယ္က ေရးသားခဲ့ေသာ အေရးအသားမ်ားမွ ျဖစ္ပါသည္။ ၀တၳဳ မဟုတ္ေသာ အေရးအသား ျဖစ္သည္။ ကမူးသည္ လူတုိ႔၏ သေဘာကို ေလ့လာသူ၊ ခံစားၾကည့္တတ္သူမ်ဳိး ျဖစ္သည္။ မွားတဲ့ဘက္နဲ႔ မွန္တဲ့ဘက္ အတြက္ ေရးသားေသာ သူ၏ အမွာစာတြင္ ကမူးက ဤသို႔ဆုိခဲ့သည္။ ဒီစာအုပ္ကေလးဟာ ကြၽန္ေတာ့္ရဲ႕ အေကာင္းဆံုး စာအုပ္ပဲလုိ႔ ဘ႐ိုင္ရင္ပရိန္းက အျမဲေျပာေလ့ရွိတယ္။ သူ မွားတယ္။ သူမွားတယ္လုိ႔ ေျပာရတာက မွန္တာကို သူ ေျပာတာမဟုတ္ဘူးလုိ႔ ဆုိခ်င္တာ မဟုတ္ဘူး။ အႏုပညာသည္တိုင္းလုိ လက္မခံႏုိင္တဲ့ အခ်က္တစ္ခု ရွိတယ္။ အဲဒါက အႏုပညာသည္ေတြကို လူေတြက သူဘယ္သူလဲ ဆုိတာထက္ သူဟာ ဘယ္သူျဖစ္ခဲ့တယ္ ဆုိတာကို ေျပာဖို႔ အားသန္ေနၾကတာပဲ။ သူမွားတယ္လုိ႔ ဆုိတာက အသက္ႏွစ္ဆယ့္ႏွစ္ႏွစ္သား အရြယ္မွာ ကြၽန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ေတာ္ေကာင္း ေတာ္မယ္။ ဒါေပတဲ့ စာကို ဘယ္လုိေရးရတယ္ဆုိတာ ဘာမွကို မသိေသးတာပဲ။ ပရိန္း ဘာကိုေျပာခ်င္တယ္ ဆုိတာေတာ့ ကြၽန္ေတာ္ သေဘာေပါက္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ ေရးခဲ့သမွ်အထဲမွာ ဒီအထဲမွာ ေရးခဲ့တာေတြဟာ စြဲစြ...

ဆရာႀကီးယန္းေပါဆတ္ရဲ႕ ျဖစ္တည္မႈပဓာန၀ါဒအေၾကာင္း စတင္မိတ္ဆက္လိုက္ပါတယ္။ ဆရာေမာင္သာမညရဲ႕ ဘာသာျပန္ဆိုခ်က္မ်ားျဖစ္ၿပီး အနည္းငယ္ စဥ္းစားၿပီးဖတ္မွသာ အေတြးေပါက္ႏိုင္ပါလိမ့္မယ္ဗ်ာ။ ျဖစ္တည္မႈ၀ါဒလို႔ ေခၚတဲ့အရာဟာ ဘာလဲ...။ ဒီစကားရဲ႕ အနက္အဓိပၸာယ္ကို ရွင္းျပစမ္းပါဆိုလာရင္ သည္စကားလံုးကို သံုးစြဲေနၾကသူေတြ အကုန္လံုးလိုလို စိတ္ရႈပ္သြားၾကပါလိမ့္မယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ သည္စကားလံုး ေခတ္စားလာတဲ့အခ်ိန္ကစၿပီး ဘယ္ဂီတဆရာဟာျဖင့္ ျဖစ္တည္မႈ၀ါဒီျဖစ္တယ္၊ ဘယ္ပန္းခ်ီဆရာဟာျဖင့္ ျဖစ္တည္မႈ၀ါဒီျဖစ္တယ္ စသည္ျဖင့္ လူေတြက ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါးႀကီး ကင္ပြန္းတပ္ေပးခဲ့ၾကတာကိုး။ ကလာတီး (Clartes) သတင္းစာထဲက ပင္တိုင္ေဆာင္းပါးရွင္တစ္ဦးကဆိုရင္ သူ႔ကိုယ္သူ ျဖစ္တည္မႈ၀ါဒီလို႔ လက္မွတ္ေရးထုိးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လက္ေတြ႕ မွာ သည္စကားလံုးကို စည္းမရွိကမ္းမရွိ ထင္သလိုသံုးစြဲေနၾကပါၿပီ။ ဒါေၾကာင့္လည္း ဒီစကားလံုးမွာ သီးျခားအနက္အဓိပၸာယ္ မရွိေတာ့တဲ့အထိ ျဖစ္ေနပါၿပီ။ ေနာက္ဆံုးေပၚ ဘာသာေရးပုတ္ခတ္မႈလို၊ ေနာက္ဆံုးေပၚလႈပ္ရွားမႈလိုအထဲမွာ ငမ္းငမ္းတက္ပါခ်င္သူေတြဟာ အမွန္လြန္၀ါဒ (Surrealism) လို ထူးျခားဆန္းသစ္တဲ့ သေဘာတရားမ်ဳိးမရွိဘဲျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ ျဖစ္တည္မႈ၀ါဒကိုပဲ အရဖမ္းဆ...